25

۱۹ جمادی الثانی سالروز ازدواج حضرت آمنه و حضرت عبدالله علیه السلام

در سرزمین مکه در خاندان عبد مناف، دختری پاک از خانواده متوسط می‌زیست. هیچ‌کس نمی‌دانست او لیاقت آن را می‌یابد که مادر بزرگ‌ترین انسان جهان خلقت؛ یعنی حضرت محمد (ص)، گردد.

آمنه دختر وهب بن عبد مناف از طریق مادر، در قصی به نسبت رسول‌الله (ص) متصل می شود. «بره‏»، مادر آمنه، نیز از خاندان شریف «بنی‏‌کلاب‏» بوده است که در نسب ‏با وهب بن ‏عبد مناف اشتراک دارد. آمنه دارای نسب شریف و خانواده اصیل و اعتقاد توحیدی و موقعیت ممتازی بوده و در بین همگان به بزرگواری معروف است.

برجسته‌‏ترین صفات حضرت آمنه (س) از زبان عبدالمطلب، این‌گونه بیان شده است: عبدالمطلب، قبل از خواستگاری آمنه، نزد عبدالله، جوان برومند ‏بنی‏هاشم، آمد و چنین گفت: «پسرم، آمنه دختری است از خویشان تو و در مکه مانند او دختری نیست» و سپس ‏فرمود: «سوگند به عزت و جلال خداوند، که در مکه دختری مثل او (آمنه) نیست»؛ زیرا او باحیا و ادب است و نفسی پاکیزه دارد و عاقل و فهیم و دین‌‏باور است.

«او (آمنه) در آن روز، از نظر نسب و ازدواج، بافضیلت‌‏ترین دختران قریش بود». از صفات برجسته دیگر این بانو، ساده‌زیستی است؛ به‌گونه‏ای که پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید: «همانا من فرزند زنی از قریشم که گوشت ‏خشکیده می‌خورد».

امام جعفر صادق (ع) نیز می‌‏فرماید: جبرئیل بر پیامبر نازل شد و گفت: «ای محمد (صلی‌الله علیه وآله)، خداوند تعالی بر تو سلام ‏فرستاد و گفت: من آتش را بر صلب و پشتی که تو را فرود آورد و بطنی که حامل‏ تو بود و دامنی که تو را تربیت کرد، حرام کردم».

مرحوم مجلسی(ره) می‏نویسد: این خبر دلالت‏ بر ایمان عبدالله و آمنه و ابوطالب ‏دارد؛ زیرا خداوند آتش را بر جمیع مشرکان و کفار واجب کرده است و اگر اینان‏ مؤمن نبودند، آتش بر آنان حرام نمی‏شد.

به‌طور کلی بخشی از صفات برجسته این بانوی بزرگوار چنین است: دین‌‏باوری (دینه)؛ محجوب و باحیا (محتشمه)؛ فرزانگی و فرهیختگی (عاقله)؛ فصاحت و بلاغت (ادیبه)؛ طهارت (طاهره، مطهره، عفیفه(

بی‌شک پیوند میان حضرت عبدالله و حضرت آمنه که حاصل آن ولادت باشرف‌ترین و عزیزترین انسان هستی بود، مهم‌ترین و بابرکت‌ترین ازدواج محسوب می‌شود. ماجرای ازدواج حضرت عبدالله با حضرت آمنه به گونه‌های مختلفی نقل شده است. مرحوم شیخ عباس قمی ‌در این‌باره می‌گوید: «چون عبدالله به سن شباب (جوانی) رسید، نور نبوت از جبین او ساطع بود. جمیع بزرگان و اشراف نواحی و اطراف، آرزو می‌کردند که به او دختر دهند و نور او را بربایند؛ زیرا که در حسن و جمال، یگانه زمان بود و در روز بر هر کس می‌گذشت، بوی مشک و عنبر از وی استشمام می‌کرد… و اهل مکه او را «مصباح حرم» می‌گفتند تا اینکه به تقدیر الهی، عبدالله با آمنه؛ دختر وهب بن عبد مناف بن زهره بن کلاب بن مرّه جفت گردید …».

عبدالله؛ پدر بزرگوار پیامبر (ص) نیز از لحاظ زیبایی و کمال، در بین عرب معروف بود. او برگزیده فرزندان عبدالمطلب و مورد توجه او بود. عبدالله عمر طولانی نداشت و بعد از ازدواج با آمنه هنگام بازگشت از سفر شام بیمار شد و در مدینه در نزد اقربای پدری خویش (بنی نجار) ماند. وی در سن ۲۵ سالگی همان‌جا رحلت کرد و در محله (دار النابغه) به خاک سپرده شد.

در این ازدواج آسمانی چند مسئله مهم باید مورد توجه قرار گیرد:

انتخاب و معیارهای انتخاب از سوی خانواده «عبدالله‏»؛ به نظر می‏رسد معیارهای عبدالمطلب و همسرش در انتخاب همسری شایسته برای «ماه‏» مکه؛ عبدالله، در دو بعد خلاصه می‏شد:

۱.    اصالت‏ خاندان و ویژگی‌های فردی؛ معیارهای خانواده آمنه نیز بر اساس مادیات نبود، بلکه به کمال و عظمت روحی و معنوی خانواده عبدالله توجه داشتند.

۲.    میزان مهریه؛ به گواهی تاریخ پدر آمنه، پس از مراسم خواستگاری، به ‏عبدالمطلب گفت: «دخترم هدیه‌‏ای است‏ به فرزند شما؛ هیچ مهری نمی‏خواهیم». عبدالمطلب گفت: «خداوند تو را جزای خیر دهد، دختر باید مهر داشته باشد وکسانی از بستگان ما نیز باید میان ما گواه باشند.»

آمنه یک سال پس از ازدواج با عبدالله یعنی در عام‌الفیل، حضرت محمد را به دنیا آورد.

به هر حال ثمره این ازدواج مبارک تنها یک فرزند بود، و او همان وجود مقدس رسول گرامی اسلام حضرت محمد «ص» بود. روایت شده است که آمنه در دوران بارداری خواب دید نوری از وی به آسمان‌ها می‌تابد و به او گفته شد که فرزندش پیامبر امت خواهد شد.

پس از ولادت آن حضرت به‌فاصله اندکی که در برخی از روایات دو ماه، و در نقل دیگری هفت ماه ذکر شده، برای او دایه فراهم کرد. رسول‌الله (ص) تا چهار سالگی در نزد دایه بود و بعد از آن به دامن پر مهر مادر بازگشت. آمنه بعد از دو سال به همراه کودک خویش به مدینه برای دیدار خویشان عزیمت کرد. در هنگام مراجعت از مدینه بیمار شد و در سن ۳۰ سالگی بین راه در گذشت و در مکانی به نام (ابوا) که کنار جاده قدیم مدینه و مکه قرار دارد، به خاک سپرده شد. رسول‌الله (ص) هنگام عزیمت به حج در سال حجه‌الوداع، بر سر مزار مادر حاضر شدند و گریه کردند و دیگران را هم به گریه آوردند.

منبع

۱.طبقات الکبری، ج۱، ص۴۶؛ تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۳۳۱

۲. زنان نامدار، دکتر احمد بهشتی، ص۱۹؛ «آمنه مادر خورشید»، فاطمه طیبی

۳.رسول الله الگوی زندگی، حبیب الله احمدی

۴.تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۳۳۱

۵. سیره ابن هشام، ج۱، ص۲۹۲