برهه پایگاه تخصصی تشیع

39

توصیه‌های بهاری امام رضا علیه السلام برای حفظ الصحه

بهار در ایران مطابق با تقویم جلالی از اول فروردین‌ماه آغاز می‌شود، اما بر اساس تقویم رومی از اول ماه آزار که مصادف با ۲۳ اسفندماه است آغاز شده و تا ۲۳ فروردین‌ماه نخستین ماه بهار طول می‌کشد. بر همین اساس مطابق با رساله ذهبیه که منتسب به امام رضا علیه السلام است، توصیه‌هایی برای حفظ الصحه در فصل بهار ارائه شده است.
امام رضا علیه السلام در رساله ذهبیه فصل بهار را اینگونه توصیف می‌کنند: «اما فصل الربیع فانه روح الزمان و اوله اذار و عدد ایامه ثلثون یوما و فیه یطیب اللیل و النهار و تلین الارض و یذهب سلطان البلغم و یهیج الدم و یستعمل فیه من الغذاء اللطیف و اللحوم و البیض النیمبرشت و یشرب الشراب بعد تعدیله بالماء و یتقی فیه اکل البصل و الثوم و الحامض و یحمد فیه شرب المسهل و یستعمل فیه الفصد و الحجامه».
فصل بهار روح زمانها است و اول آن ماه (آذار) است و شماره روزهایش سى و یک روز است‏ در این ماه شب و روز پاکیزه است زمین نرم می‌‏شود. استیلاى بلغم از بین می‌رود و خون به هیجان می‌‏آید، در این ماه غذاهائى که خورده می شود باید سبک و لطیف باشد، غالبا خوراک در این ماه از گوشت و تخم مرغ نیم برشت نباید عارى باشد و شربتى که بعد از تعدیلش بوسیله آب نوشیده می‌‏شود. از خوردن سیر و پیاز و ترشى تا اندازه در این ماه باید پرهیز کرد. نوشیدن مسهل و استعمال فصد و حجامت در این ماه پسندیده است.
بر این اساس در فصل زمستان که بلغم (یکى از اخلاط چهارگانه) بر اثر کم شدن عمل تعریق و نیافتن حرارت کافى از خورشید، زیاد شده است در بهار که مسامات بدن باز می‌گردد و تنفس بیشتر از هواى پاک جبران کمبودى عمل تعریق ‏می‌نماید، استیلاى بلغم موجب فرسودگى عروق و سلولهاى قرمز خون کاهش می‌یابد در نتیجه سلول‌ها به تکثیر نسل پرداخته، خون بجنبش و هیجان می‌‏آید.